Viện Đào tạo Sau đại học - ĐH KTQD

Nghiên cứu sinh Bùi Thị Minh Nguyệt bảo vệ luận án tiến sĩ

Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức lễ bảo vệ luận án tiến sĩ cho NCS Vũ Đức Hiếu chuyên ngành Kinh tế học với đề tài: Phân tích tính bao trùm trong sử dụng dịch vụ y tế ở Việt Nam
Thứ năm, ngày 02/07/2026

NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

Đề tài luận án: Phân tích tính bao trùm trong sử dụng dịch vụ y tế ở Việt Nam
Ngành đào tạo: Kinh tế học        Mã ngành: 9310101
Nghiên cứu sinh: Bùi Thị Minh Nguyệt
Người hướng dẫn: 1. PGS.TS. Hồ Đình Bảo, 2. PGS.TS. Vũ Duy Nguyên
Cơ sở đào tạo: Đại học Kinh tế Quốc dân 

Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận 

Các nghiên cứu trước đây chưa đạt được sự thống nhất về về khái niệm và cách đo lường tính bao trùm trong lĩnh vực y tế. Luận án đã làm rõ nội hàm của khái niệm này theo hướng tích hợp đồng thời hai khía cạnh cốt lõi là tính bao phủ và tính công bằng, đồng thời vận dụng hàm cơ hội xã hội của Ali & Son (2007) để lượng hóa khái niệm này, góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận và cách tiếp cận đo lường tính bao trùm trong nghiên cứu y tế.
Khác với phần lớn các nghiên cứu trước đây chủ yếu đánh giá tính bao trùm thông qua kết quả y tế và phân tích ở cấp độ vi mô, luận án xác lập khung phân tích ở cấp tỉnh/thành phố, qua đó nhận diện vai trò của các yếu tố kinh tế - xã hội, chính sách y tế, thể chế và năng lực cung ứng dịch vụ y tế đối với mức độ bao trùm y tế. Luận án phát hiện mối quan hệ phi tuyến giữa mật độ nguồn lực y tế và mức độ bao trùm, đồng thười chứng minh vai trò điều tiết của chất lượng thể chế trong mối quan hệ giữa chi tiêu y tế công và tính bao trùm thông qua các ngưỡng thể chế khác nhau. Ngoài ra, luận án chỉ ra sự khác biệt trong cơ chế tác động giữa các tuyến cung ứng dịch vụ y tế, qua đó bổ sung bằng chứng thực nghiệm còn thiếu trong các nghiên cứu trước đây.

Những phát hiện, đề xuất mới rút ra được từ kết quả nghiên cứu, khảo sát của luận án 

Kết quả nghiên cứu tiếp tục khẳng định vai trò tích cực của tăng trưởng bao trùm, các yếu tố xã hội, chi tiêu y tế công và chất lượng thể chế đối với tính bao trùm trong sử dụng dịch vụ y tế. Kết quả này phù hợp các nghiên cứu trước đây khi cho thấy cải thiện bao trùm y tế không chỉ phụ thuộc vào gia tăng nguồn lực tài chính mà còn gắn với chất lượng quản trị và hiệu quả điều hành của chính quyền địa phương.
Khác với các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào nhóm nghèo hoặc đối tượng chính sách, kết quả đo lường tính bao trùm cho thấy vẫn tồn tại một bộ phận dân cư có nguy cơ bị loại trừ khỏi khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, bao gồm hộ cận nghèo, lao động phi chính thức và tầng lớp trung lưu có thu nhập không ổn định. Đây là nhóm ít được hỗ trợ từ chính sách an sinh xã hội nhưng cũng chưa đủ khả năng tự bảo đảm chi trả y tế khi rủi ro phát sinh.
Kết quả nghiên cứu phát hiện tồn tại nghịch lý trong phân bổ nguồn lực y tế khi việc gia tăng nguồn lực có tác dụng rõ rệt ở các tuyến chuyên sâu nhưng chưa cải thiện đáng kể tại tuyến y tế cơ sở do hạn chế về năng lực cung ứng. Đồng thời, nghiên cứu cho thấy khi mức phân bổ nguồn lực vượt qua một ngưỡng nhất định, tác động chuyển sang tích cực và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.
Ngoài ra, thông qua phân tích tác động cận biên, luận án chỉ ra rằng chất lượng thể chế và năng lực quản trị địa phương đóng vai trò điều tiết hiệu quả chuyển hóa chi tiêu y tế công thành kết quả bao trùm. Kết quả này cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hệ thống y tế gắn với cải cách thể chế và tăng cường năng lực quản trị địa phương.

-----------------------------------------------------------------------------

NEW CONTRIBUTIONS OF THE THESIS

Thesis topic: Analyzing Healthcare Utilization Inclusivity in Vietnam
Major: Economics    Industry code: 9310101
PhD Candidate: Bui Thi Minh Nguyet
Supervisor: 1. Assoc. Prof. Dr. Ho Dinh Bao, 2. Assoc. Prof. Dr. Vu Duy Nguyen
Training institution: National Economics University

New contributions in terms of academics and theory

Previous studies have not reached a consensus on the concept and measurement of inclusiveness in the health sector. This thesis clarifies the concept of inclusiveness in healthcare utilization by integrating two core dimensions: coverage and equity. It operationalizes this concept using the Social Opportunity Function proposed by Ali and Son (2007), thereby contributing to the refinement of the theoretical foundation and measurement approach for healthcare inclusiveness.
Unlike most previous studies, which have primarily assessed healthcare inclusiveness through health outcomes using micro-level data, this thesis develops a provincial-level analytical framework to examine how socio-economic conditions, health policies, institutional quality, and healthcare service delivery capacity shape healthcare inclusiveness. The findings reveal a non-linear relationship between the density of health resources and healthcare inclusiveness, while also demonstrating the moderating role of institutional quality in the relationship between public health expenditure and healthcare inclusiveness through different institutional thresholds. Furthermore, the thesis identifies heterogeneous impact mechanisms across different levels of healthcare service delivery, thereby providing new empirical evidence on an issue that has received limited attention in the existing literature.

New findings and recommendations from the research results

The research results further reaffirm the positive role of inclusive growth, social factors, public health expenditure, and institutional quality in enhancing inclusiveness in healthcare utilization. This finding is consistent with previous studies, showing that improving healthcare inclusiveness depends not only on increased financial resources but also on governance quality and the administrative effectiveness of local governments.
Unlike previous studies mainly focusing on poor groups or policy-targeted beneficiaries, the thesis’s measurement of inclusiveness shows that a segment of the population remains at risk of exclusion from healthcare access, including near-poor households, informal workers, and middle-income groups with unstable income. These groups receive limited social protection support while lacking sufficient financial capacity to cover healthcare costs when risks arise.
The research results reveal a paradox in health resource allocation: increased resources have clear effects at specialized healthcare levels but have not significantly improved primary healthcare due to limited healthcare service delivery capacity. At the same time, when resource allocation exceeds a certain threshold, its effect turns positive and improves healthcare access for vulnerable population groups.
In addition, marginal effects analysis shows that institutional quality and local governance capacity moderate the effective transformation of public health expenditure into inclusive outcomes. This finding provides practical grounds for proposing solutions to enhance healthcare system effectiveness in association with institutional reform and strengthened local governance capacity