Nghiên cứu sinh Nguyễn Thùy Trang bảo vệ luận án tiến sĩ
NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
Đề tài luận án: Ảnh hưởng lan tỏa của FDI tới năng suất nhân tố tổng hợp xanh: Bằng chứng từ các địa phương ở Việt Nam
Ngành đào tạo: Kinh tế quốc tế Mã ngành: 9310106
Nghiên cứu sinh: Nguyễn Thùy Trang
Người hướng dẫn: 1. PGS.TS. Nguyễn Minh Ngọc 2. PGS.TS. Nguyễn Xuân Hưng
Cơ sở đào tạo: Đại học Kinh tế Quốc dân
Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận
Thứ nhất, khác với các nghiên cứu trước đây thường giả định FDI là dòng vốn đồng nhất, luận án chứng minh tính khác biệt trong cơ chế lan tỏa của FDI theo chiều dọc (VFDI) và FDI theo chiều ngang (HFDI) tới năng suất nhân tố tổng hợp xanh (GTFP). Việc phân tách này không chỉ lý giải sự không thống nhất trong các kết quả nghiên cứu trước mà còn cung cấp bằng chứng về hiệu ứng lan tỏa xanh tích cực từ mạng lưới liên kết dọc, đối lập với hiệu ứng lấn át nguồn lực và rủi ro ô nhiễm từ các dòng vốn đầu tư tìm kiếm thị trường.
Thứ hai, trên cơ sở tính không đồng nhất của các dòng vốn FDI, luận án giải thích rõ hơn lý thuyết năng lực hấp thụ thông qua việc bác bỏ giả định về vai trò điều tiết tuyến tính đơn điệu của vốn nhân lực. Áp dụng kỹ thuật xử lý nội sinh trong mô hình ngưỡng phi tuyến, luận án xác định ngưỡng vốn nhân lực, từ đó chứng minh cơ chế lan tỏa tích cực của FDI không diễn ra tự động mà chỉ xảy ra khi nền tảng tri thức địa phương vượt ngưỡng tới hạn.
Thứ ba, chuyển trong tâm phân tích từ không gian hành chính sang không gian kinh tế, luận án xác định tính bất đối xứng trong lan tỏa không gian của GTFP dưới tác động của các dòng vốn FDI khác nhau. Thay vì đơn giản hóa tương tác không gian vùng, luận án xác định cơ chế khuếch tán tiêu cực giữa các địa phương của HFDI và tác động tích cực có phạm vi cục bộ của VFDI, từ đó khẳng định vai trò của quản trị liên kết vùng và tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường nhằm hạn chế cạnh tranh nới lỏng tiêu chuẩn môi trường.
Những phát hiện, đề xuất mới rút ra được từ kết quả nghiên cứu của luận án
Kết quả nghiên cứu xác nhận cơ chế lan tỏa thông qua liên kết ngược của VFDI (Javorcik, 2004) và tác động lấn át của HFDI (Aitken & Harrison, 1999) đối với GTFP. Các kết quả thực nghiệm đồng thời phù hợp với hàm ý của giả thuyết thiên đường ô nhiễm, vai trò của năng lực nhận diện, tiếp thu và ứng dụng tri thức công nghệ (Cohen & Levinthal, 1990) và phụ thuộc không gian của GTFP (Tobler, 1970). Sự thống nhất này khẳng định vai trò của phân công lao động trong khuếch tán tri thức, đồng thời cảnh báo rủi ro suy thoái môi trường từ các dòng vốn thâm dụng tài nguyên và năng lượng.
Bên cạnh đó, khác với kỳ vọng về hiệu ứng trình diễn của FDI (Caves, 1974) hay tính đồng nhất trong lan tỏa không gian, luận án chỉ ra tính bất đối xứng và ngưỡng vốn nhân lực làm thay đổi chiều hướng của cơ chế lan tỏa công nghệ. Kết quả nghiên cứu chứng minh HFDI tạo ra hiêu ứng lan tỏa tiêu cực liên tỉnh trong khi lợi ích từ VFDI có tính cục bộ do sự khép kín của chuỗi cung ứng. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hoàn thiện cơ chế sàng lọc và thu hút đầu tư có chọn lọc gắn với quản trị vòng đời dự án để nâng cao hiệu quả kinh tế môi trường.
-----------------------------------------------------------------------------
NEW CONTRIBUTIONS OF THE DISSERTATION
Dissertation title: FDI Spillover Effects on Green Total Factor Productivity: Evidence from Vietnamese Provinces
Major: International Economics Program Code: 9310106
PhD candidate: Nguyen Thuy Trang
Supervisors: 1. Assoc. Prof. Dr. Nguyen Minh Ngoc 2. Assoc. Prof. Dr. Nguyen Xuan Hung
Training institution: National Economics University
New academic and theoretical contributions
First, unlike previous studies that often assume FDI to be a homogeneous capital flow, the dissertation demonstrates the heterogeneity in the spillover mechanisms of vertical FDI (VFDI) and horizontal FDI (HFDI) on green total factor productivity (GTFP). This decomposition not only helps resolve inconsistencies in prior findings but also provides evidence of positive green spillovers generated through vertical linkage networks, in contrast to the resource-crowding-out effects and pollution risks associated with market-seeking investment flows.
Second, based on heterogeneous FDI flows, the dissertation further explains absorptive capacity theory by rejecting the assumption of a monotonically linear moderating role of human capital. By applying endogeneity-correction techniques within a nonlinear threshold model, it identifies the human-capital threshold, thereby showing that positive FDI spillovers do not occur automatically but only emerge when the local knowledge base exceeds a critical threshold.
Third, by shifting from geography to economic space, the dissertation identifies GTFP spillover spatial asymmetry across FDI flows. Rather than simplifying regional spatial interactions, it identifies HFDI’s negative inter-provincial spillover mechanism and VFDI’s localized positive effects, affirming the role of regional linkage governance and environmental technical standards in mitigating regulatory competition through relaxed environmental standards.
New findings and proposals derived from the dissertation results
The research findings confirm the spillover mechanism through VFDI backward linkages (Javorcik, 2004) and HFDI’s crowding-out effect (Aitken & Harrison, 1999) on GTFP. The empirical results are consistent with the implications of the pollution haven hypothesis, the capacity to identify, assimilate and internalize technological knowledge (Cohen & Levinthal, 1990), and the spatial dependence of GTFP (Tobler, 1970). This consistency confirms the role of the division of labor in knowledge diffusion while warning against environmental degradation risks from resource- and energy-intensive capital flows.
In addition, contrary to expectations regarding FDI’s demonstration effect (Caves, 1974) or spatially homogeneous spillovers, the dissertation shows that asymmetry and the human-capital threshold reverse the technology-spillover mechanism. The findings demonstrate that HFDI generates negative inter-provincial spillover effects, whereas VFDI benefits remain localized due to limited linkages between FDI firms and domestic suppliers. On this basis, the dissertation proposes improving the mechanism for selective investment screening and attraction in association with project life-cycle governance to improve green productivity and environmental-economic performance.
